Di\u015f \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc \u00e7o\u011funlukla di\u015fin sert dokusu olan mine, onun alt\u0131ndaki dentin ve kimi zamanda k\u00f6k y\u00fczeyini \u00f6rten sert dokunun y\u0131k\u0131lmas\u0131 olay\u0131d\u0131r. Genellikle karbonhidratl\u0131 yiyeceklerin(\u015feker, ni\u015fasta vb.) , kola ve benzeri \u015fekerli gazl\u0131 i\u00e7ecekler, kek, \u00e7ikolata vb. \u00f6zellikle yap\u0131\u015fkan g\u0131dalar\u0131n di\u015f y\u00fczeyinde uzun s\u00fcre kalmas\u0131yla olu\u015fmaktad\u0131r. A\u011f\u0131zda var olan bakteriler bu g\u0131da art\u0131klar\u0131 ile beslenmekte ve bu mikroorganizmalar yard\u0131m\u0131yla asit \u00fcretilmektedir. Bir s\u00fcre sonra bu asidik ortam di\u015fin sert dokular\u0131nda y\u0131k\u0131ma sebep olup di\u015f \u00e7\u00fcr\u00fcklerini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
A\u011f\u0131zda bulunan bakterilerden olu\u015fan bakteri pla\u011f\u0131, \u015fekerli ve unlu yiyeceklerin a\u011f\u0131zda kalan art\u0131klar\u0131ndan asit olu\u015fturabilmektedir. Bu asitler, di\u015flerin mineral dokusunu \u00e7\u00f6zerek di\u015fin minesinin bozulmas\u0131na ve sonu\u00e7ta da di\u015f \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ba\u015flamas\u0131na ve di\u015f hekimlerinin kavite dedikleri oyuklara neden olmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
Kimlerde Daha \u00c7ok \u00c7\u00fcr\u00fck Olur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015eekerli ve unlu yiyeceklerle bakterilerin bulu\u015fmas\u0131 sonucunda \u00e7\u00fcr\u00fckler olu\u015ftu\u011funa g\u00f6re herkes i\u00e7in bir tehlike var demektir. Ancak beslenmelerinde karbonhidratl\u0131 ve \u015fekerli yiyeceklerin oran\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek olanlar bir de sular\u0131nda flor\u00fcr oran\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckse \u00e7ok daha fazla \u00e7\u00fcr\u00fck tehlikesi alt\u0131ndad\u0131rlar. Bakteri pla\u011f\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan asite kar\u015f\u0131 t\u00fck\u00fcr\u00fck do\u011fal bir savunma mekanizmas\u0131 olu\u015ftursa da tek ba\u015f\u0131na \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nleyemez. T\u00fck\u00fcr\u00fck ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve miktar\u0131n\u0131 azaltan hastal\u0131klar ya da ila\u00e7lar da \u00e7\u00fcr\u00fck olu\u015fumunu h\u0131zland\u0131rmaktad\u0131rlar. <\/p>\n\n\n\n Di\u015f \u00c7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc \u00d6nlenebilir mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Evet.<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u00fct Di\u015flerinin \u00d6nemi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n A\u011f\u0131z i\u00e7inde bulunan di\u015fler s\u00fct ve daimi di\u015fler olarak iki gruptur. S\u00fct di\u015fleri toplamda 20, daimi di\u015fler 32 adettir. Toplumda bazen s\u00fct di\u015fleri gereksizmi\u015f gibi yanl\u0131\u015f bir kan\u0131 olu\u015fmaktad\u0131r. Bu yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015f\u0131n olu\u015fmas\u0131ndaki temel neden s\u00fct di\u015flerinin d\u00fc\u015f\u00fcp yerine daimi di\u015flerin gelecek olu\u015fudur. Oysaki s\u00fct di\u015fleri a\u011f\u0131zda bulundu\u011fu s\u00fcrede pek \u00e7ok g\u00f6revi de \u00fcstlenmektedir. S\u00fct di\u015flerinin a\u011f\u0131zda bulundu\u011fu d\u00f6nem \u00e7ocuklukta b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmenin en aktif oldu\u011fu d\u00f6neme rastlar. Kesme ve \u00f6\u011f\u00fctme fonksiyonlar\u0131 ile sindirim sisteminin ilk basama\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan s\u00fct di\u015fleri beslenmeyi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmeyi etkilerler.S\u00fct di\u015fleri alttan gelen daimi di\u015flerin dental arktaki yerlerini korurlar. Di\u011fer bir deyi\u015fle do\u011fal yer tutucu g\u00f6revleri vard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n S\u00fct Di\u015fi Travmalar\u0131:<\/strong>S\u00fctdi\u015fi travmalar\u0131, s\u0131kl\u0131kla okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n dengelerini sa\u011flamakta zorluk \u00e7ekmeleri nedeni ile g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ara\u015ft\u0131rmalar, g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n %11 ile %30 aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu oranlardaki b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar\u0131n hekime ba\u015fvurma oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. 1 -3 ya\u015flar\u0131nda, fiziksel aktivitenin artmas\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artar. Erkek \u00e7ocuklar\u0131 daha fazla etkilenir. Kal\u0131c\u0131 di\u015flerde travma g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ise %22 oran\u0131nda oldu\u011fu ve 8 -11 ya\u015f aras\u0131nda s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc saptanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n S\u00fct Di\u015fi Travma Tedavileri: <\/strong> Olay\u0131n olu\u015f zaman\u0131 di\u015fin etkilenme miktar\u0131n\u0131 ve tedavi plan\u0131n\u0131 etkiler. Olay\u0131n nerede oldu\u011fu tetanoz profilaksisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Di\u015f travmalar\u0131n\u0131n olas\u0131 zararlar\u0131ndan korunmak i\u00e7in travma \u015fekli ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc nas\u0131l olursa olsun e\u011fer bilin\u00e7 kayb\u0131, kanama, denge kay\u0131plar\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kusma, bulant\u0131, konu\u015fma zorluklar\u0131 vb. gibi genel sa\u011fl\u0131k durumu ile ilgili bir problemi yoksa en k\u0131sa s\u00fcrede mutlaka bir di\u015f hekimine, m\u00fcmk\u00fcnse bir \u00e7ocuk di\u015f hekimine ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n S\u00fct Di\u015fi Travmalar\u0131ndan Korunmak \u0130\u00e7in Neler Yap\u0131lmal\u0131: <\/strong> Aileler ve \u00e7ocuklarla ilgilenen ki\u015filere d\u00fc\u015fen birinci g\u00f6rev di\u015f travmalar\u0131na kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmalar\u0131d\u0131r. Bu haz\u0131rl\u0131k acil durumlarda ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin bilinmesi ve ula\u015f\u0131lacak hekimin belirlenmesini i\u00e7ermektedir. Ayr\u0131ca \u00e7ocuklara, spor yaparken a\u011f\u0131z koruyucu aparey ve kask, arabada kemer ve koltuk, evde ise d\u00fc\u015fmeyece\u011fi ortamlar sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Travma ile di\u015f hekimine ba\u015fvuru aras\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcre, tedavinin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 etkileyen birinci nedendir. E\u011fer di\u015f k\u0131r\u0131ld\u0131ysa ve k\u0131r\u0131k par\u00e7a bulunabildiyse, k\u0131r\u0131k par\u00e7ay\u0131 hemen bir s\u00fct i\u00e7erisine koyarak m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede (ilk 1 saat i\u00e7erisinde) di\u015f hekimine ba\u015fvurmak gerekir<\/p>\n\n\n\n Di\u015f a\u015f\u0131nmalar\u0131: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Hayat boyunca di\u015flerimiz pek \u00e7ok kimyasal ve fiziksel etkenlere maruz kalmaktad\u0131r. Bunun neticesinde di\u015flerde \u00e7\u00fcr\u00fck, travma ve a\u015f\u0131nmalar meydana gelebilmektedir. Di\u015f a\u015f\u0131nmalar\u0131 abrazyon, atrizyon, abfraksiyon ve erozyondur. <\/p>\n\n\n\n Atrizyon, fonksiyonel veya fonksiyon d\u0131\u015f\u0131 hareketlerde, arada herhangi bir madde olmadan, di\u015flerin temasta oldu\u011fu b\u00f6lgelerde, meydana gelen fizyolojik a\u015f\u0131nma olarak tan\u0131mlan\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Abrazyon, a\u011f\u0131z i\u00e7erisinde yabanc\u0131 cisimlerin di\u015flerle temas\u0131 sonucu olu\u015fan di\u015f a\u015f\u0131nmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Abfraksiyon, sentrik d\u0131\u015f\u0131 okluzal kuvvetlerin kole b\u00f6lgesinde yaratt\u0131\u011f\u0131 gerilme kuvvetlerinin neden oldu\u011fu kama \u015fekilli lezyonlard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Erozyon, fiziksel veya mikrobik etki olmaks\u0131z\u0131n, a\u011fza giren asitlerin di\u015f dokusunda yaratt\u0131\u011f\u0131 kay\u0131p olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n